Γιατί μια ομάδα ΛΟΑΤ ΑΝΤΑΡΣΥΑ σήμερα;

Η σχέση ανάμεσα στο κίνημα ΛΟΑΤ (Λεσβίες Ομοφυλόφιλοι Αμφισεξουαλικοί/ές Τρανς) και την αριστερά μπορεί να φαντάζει αδύνατη ή ακόμη και εχθρική σε αρκετό κόσμο, ειδικά εδώ στην Ελλάδα. Αυτό εξηγείται από τη στάση κάποιων κομματιών της επίσημης αριστεράς που είτε είναι ανοιχτά εχθρικά προς τους ομοφυλόφιλους/ες (π.χ. ΚΚΕ και σταλινική παράδοση) ή προτιμούν τη συγκάλυψη και υποτίμηση του όλου θέματος με επιχειρήματα του τύπου «προέχει η ταξική πάλη», «με αυτά θα ασχολούμαστε τώρα;», «ναι μεν, αλλά οι ομοφυλόφιλοι είναι μικροαστοί, είναι φιλελεύθεροι, ενώ η εργατική τάξη δεν έχει τέτοιες πολυτέλειες», κλπ.

Προφανώς η πρωτοβουλία που πήραμε ξεκινάει από μια διαφορετική αφετηρία. Κατά πρώτο λόγο, πατάει στην πραγματικότητα που λέει ότι οι γκέι, λεσβίες, τρανς, αμφί είναι ένα σημαντικό κομμάτι κόσμου, προφανώς μέσα στην εργατική τάξη. Κατά δεύτερο λόγο, βασίζεται στη θέση ότι η σεξουαλική και σεξιστική καταπίεση αφορά όλη την κοινωνία και πηγάζει από τον διαχωρισμό της σε ταξεις, καθώς και από το κράτος. Πατάει επίσης στο θεσμό της οικογένειας, που αποτελεί το σύγχρονο κύτταρο αναπαραγωγής της εργατικής τάξης αλλά και της αστικής ιδεολογίας, η οποία χειραγωγεί την κοινωνία προς τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης.

Με την καταπίεση επιτυγχάνεται η διαίρεση της κοινωνίας σε «κανονικά» και «ανώμαλα» μέλη. Αυτό δεν είναι τόσο ανώδυνο όσο τα σεξιστικά καλαμπούρια των γελοιογραφιών ή η απεικόνιση των γκέι σαν καρικατούρες στα ΜΜΕ.  Σε περιόδους κρίσης και πόλωσης σαν αυτή που ζούμε σήμερα, η εξεύρεση αποδιοπομπαίων τράγων είναι χρήσιμο όπλο και συνδέεται με το φαινόμενο της φασιστικής αναβίωσης και το ρατσισμό.

Τους τελευταίους μήνες ζήσαμε μια έξαρση των σεξιστικών επιθέσεων. Ευτυχώς αυτό δεν έγινε με τη μορφή των πογκρόμ που είδαμε στο Ζάππειο το καλοκαίρι του 2012 ή με τις «σκούπες» του Δένδια που συλλάμβαναν τραβεστί και διεμφυλικά άτομα. Όμως, σαφώς είδαμε κομμάτια του κατεστημένου και του επίσημου πολιτικού κόσμου να ξεσπαθώνουν ενάντια στους γκέι και τις λεσβίες.

Τι να πρωτοθυμηθούμε; Το ΕΣΡ που κόβει οτιδήποτε ομοερωτικό; Το πραξικοπηματικό μπλοκάρισμα της επέκτασης του συμφώνου συμβίωσης; Τους 20 ακροδεξιούς βουλευτές της ΝΔ, το Μιχαλολιάκο ή το μητροπολίτη Πειραιώς; Σαν να μην έφταναν αυτά, συχνά οι σεξιστικές πρακτικές αναπαράγονται και σε χώρους που «θεωρητικά» αναφέρονται στο κίνημα. Το επεισόδιο με τις συναγωνίστριες τρανς και τους συμπαραστάτες τους στην πλατεία Εξαρχείων στις 17 Γενάρη δείχνει την «τρικυμία εν κρανίω» τέτοιου κόσμου. Η συγκέντρωση που οργανώθηκε από τις ΛΟΑΤ οργανώσεις το Σάββατο 25 Γενάρη δείχνει το δρόμο για να απαντήσουμε.

Αριστερά και σεξιστική καταπίεση – Μια μικρή αναδρομή

Η Κλάρα Τσέτκιν (αριστερά) μαζί με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, 1910

Η Κλάρα Τσέτκιν (αριστερά) μαζί με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, 1910

Η αριστερά έχει μια περήφανη ιστορία αγώνων και αντίστασης στην καταπίεση ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα και τη δίκη του Οσκαρ Ουάιλντ, όταν το SPD και η Β΄ Διεθνής  υπερασπίστηκε σθεναρά το Βρετανό συγγραφέα. Το SPD προχώρησε σε εξειδικεύσεις σχετικές με το γυναικείο ζήτημα. Η Κλάρα Τσέτκιν ασχολήθηκε ενεργά με τους αγώνες των γυναικών αλλά και με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις της περιόδου (π.χ. κριτική στήριξη προς τις σουφραζέτες και το αίτημα της ψήφου, αλλά διαχωρισμός από τις αστικές πολιτικές, ταξική οπτική που προέτασσε τα προβλήματα των εργαζόμενων γυναικών).[1]

Η Ρώσικη Επανάσταση του 1917 υπήρξε σταθμός στην απελευθέρωση από κάθε καταπίεση. Σε μια κοινωνία αρκετά πιο πίσω από τις δυτικοευρωπαϊκές, επειδή υπήρχε ο συνδυασμός κατάκτησης εξουσίας από τα σοβιέτ και πολιτικής βούλησης των Μπολσεβίκων, πάρθηκαν μέσω προεδρικών διαταγμάτων επαναστατικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις. Ενδεικτικά αναφέρουμε την αποποινικοποίηση της ομοερωτικής πράξης (σοδομισμού), την αποποινικοποίηση της μοιχείας, το αυτόματο διαζύγιο (με αίτηση του ενός από τα δύο μέλη), τις ελεύθερες και δωρεάν αμβλώσεις, τον πολιτικό γάμο και τον περιορισμό των εξουσιών της Εκκλησίας.

Αυτές οι κατακτήσεις δεν έμειναν στα χαρτιά, καθώς αγωνίστριες και αγωνιστές πάλεψαν να τα κάνουν πράξη. Στα γραπτά της Αλεξάδρας Κολλοντάι, του Γκριγκόρι Μπάτκις [2] και του Λέον Τρότσκι, μπορεί κανείς να δει τη δυναμική μιας επαναστατημένης κοινωνίας που προσπαθούσε να αλλάξει όλες τις σφαίρες της ζωής, όχι μόνο την οικονομική (σχέσεις εκμετάλλευσης) αλλά και την κοινωνική (καθημερινή ζωή, σχέσεις καταπίεσης). Με ελεύθερα συσσίτια, παιδικούς σταθμούς, ανοικτή κοινωνική και πολιτιστική ζωή, αύξηση του ελεύθερου χρόνου, αλλά και μέσα από την ουσιαστική δημοκρατία των εργατικών συμβουλίων, προσπάθησαν να θεμελιώσουν την καινούρια κοινωνία οραματιζόμενοι νέες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Οι Μπολσεβίκοι ενθάρρυναν κινήσεις χειραφέτησης σε διεθνές επίπεδο και έστελναν αντιπροσώπους στα συνέδρια της «Παγκόσμιας ένωσης για τη σεξουαλική μεταρρύθμιση».

Δυστυχώς η προσπάθεια αυτή δεν ολοκληρώθηκε. Διακόπηκε απότομα τη δεκαετία του 1930 από τις διπλές εξελίξεις που συνέβησαν. Στην ΕΣΣΔ είδαμε την άνοδο του σταλινισμού, ο οποίος συνειδητά, δια νόμου και με καταστολή, πήρε πίσω αυτές τις μεταρρυθμίσεις. Πολλοί ομοφυλόφιλοι καταδικάστηκαν και στάλθηκαν σε στρατόπεδα «εργασίας» στη Σιβηρία. Στη Δύση τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα: η άνοδος των Ναζί σήμαινε επίθεση όχι μόνο στους Εβραίους/ες, τους αριστερούς/ές, και τους τσιγγάνους/ες, αλλά και στους ομοφυλόφιλους, τους «ανθρώπους με τα ροζ τρίγωνα»  που στάλθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πολλές χιλιάδες εξοντώθηκαν. Σε όλη την Ευρώπη υπήρξε μεγάλο πισωγύρισμα. Αυτό είχε την αντανάκλασή του και στην αριστερά, η οποία είτε ευθυγραμμίστηκε με το σταλινισμό, είτε έβγαλε από την ατζέντα της «επικίνδυνα» ζητήματα.

Η εξέγερση στο μπαρ Στόουνγουολ της Νέας Υόρκης στις 27-5-1969 ορθά έμεινε στην ιστορία σαν η μήτρα του σύγχρονου κινήματος για την ομοερωτική επιθυμία και τη σεξουαλική απελευθέρωση. Ήταν το τέλος μιας μακράς «περιόδου σιωπής» που τέλειωσε στη δεκαετία του 1960, με ορόσημο την εξέγερση του Στόουνγουολ και τη δημιουργία του Μετώπου για την Απελευθέρωση των Ομοφυλόφιλων» (GLF) – σε αντιστοιχία με τα Εθνικά Απελευθερωτικά Μέτωπα (NLF), που ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια σε διάφορες γωνιές του κόσμου.

Το Στόουνγουολ δεν ήταν ένα τυχαίο περιστατικό. Η επανεμφάνιση του μαζικού κινήματος με το Μάη του ’68 στη Γαλλία και την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς και τα αντιπολεμικά και άλλα κινήματα χειραφέτησης στις ΗΠΑ, άνοιξαν και πάλι το ζήτημα της σεξουαλικής απελευθέρωσης.[3] Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε η επαναστατική αριστερά,  η οποία, σε αντίθεση με τον συντηρητισμό που χαρακτήριζε τα σταλινικά κομμουνιστικά κόμματα, έβαλε στη θεματολογία της τη σεξουαλική απελευθέρωση. Αυτή πάλεψε και πέτυχε μαζί με τους ομοφυλόφιλους/ες να βγουν από τις ντουλάπες, να διεκδικήσουν και να κερδίσουν δικαιώματα και ελευθερίες. Αυτή η εξέλιξη ήταν πολύ σημαντική τόσο στην ιστορία του κινήματός μας όσο και έμπρακτα στη ζωή των ομοφυλόφιλων. Γιατί έστω κι αν το κίνημα του ’68 δεν νίκησε, άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στην κοινωνία.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Τζ. Λόριτσον και Ντέιβιντ Θόρντσαιντ, Τα πρώτα κινήματα για την απελευθέρωση των ομοφυλόφιλων: 1864-1935, Time Change Press, Νέα Υόρκη, 1974

2. Grigorii Batkis, The sexual revolution in Russia, γερμαν. έκδοση, 1923

3. Το βιβλίο Stonewall του Martin Duberman, εκδόσεις  Ρlume, Νέα Υόρκη, 1993 αναβιώνει πολύ καλά την εποχή αυτή.

 

Για να επικοινωνήσετε μαζί μας χρησιμοποιήστε την πιο κάτω φόρμα ή βρείτε μας στο Facebook, στη σελίδα Lgbtq antarsya.

Advertisements

One thought on “Γιατί μια ομάδα ΛΟΑΤ ΑΝΤΑΡΣΥΑ σήμερα;

  1. Παράθεμα: Εισήγηση στην εκδήλωση «Η ανάγνωση του χώρου μέσα από πρακτικές σεξουαλικότητας και ταυτότητας φύλου» | Αριστερή Κίνηση Εργαζόμενων Αρχιτ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s